Final Report: REDD+ Environmental and Social Index (RESI) for Provincial Implementation in Vietnam

RESI được xây dựng và thiết kế như một bộ công cụ đảm bảo an toàn cho REDD+, giúp nhận diện và đánh giá hiện trạng và điều kiện môi trường – xã hội có thể ảnh hưởng, tích cực hoặc tiêu cực, đến việc thực hiện REDD+ trong bối cảnh cụ thể của từng địa phương. RESI bao gồm 04 hợp phần chính: hệ thống chính sách-pháp luật điều chỉnh cấp địa phương; nền tảng tổ chức-thể chế hỗ trợ lâm nghiệp; điều kiện môi trường; và điều kiện xã hội cho thực hiện REDD+. Mỗi hợp phần này được đánh giá dựa trên các chỉ số cụ thể, giúp phản ánh và đánh giá mức độ sẵn có của các chính sách, quy định hỗ trợ cho xây dựng và thực hiện REDD+ tại địa phương. Bộ chỉ số RESI được xây dựng dựa trên các hiểu biết chung về rủi ro tiềm ẩn của REDD+, các nguyên tắc về đảm bảo an toàn môi trường - xã hội trong thực hiện REDD+, nội dung của kế hoạch hành động REDD+ quốc gia của Việt Nam. RESI được thử nghiệm tính khả thi tại Lâm Đồng và thí điểm áp dụng tại 04 tỉnh: Điện Biên, Kon Tum, Sơn La và Kiên Giang trong năm 2014. Kết quả đánh giá RESI cho thấy rằng, dù chưa từng có kinh nghiệm liên quan đến REDD+ hay chi trả dịch vụ môi trường rừng (PFES) như Kiên Giang, chưa thực sự triển khai dự án REDD+ như Sơn La, đã có một số kinh nghiệm thực hiện REDD+ như Kon Tum, hay đã có chương trình hành động REDD+ cấp tỉnh như Điện Biên, các tỉnh này đều đang ở mức sẵn sàng một phần hoặc gần như chưa sẵn sàng khi còn quá nhiều hạn chế để thực hiện REDD+ một cách hiệu quả, cũng như tiềm ẩn rất nhiều rủi ro. Lợi thế lớn nhất của các tỉnh khi triển khai thực hiện REDD+ ở Việt Nam hiện nay chính là vốn rừng tự nhiên. Các tỉnh thí điểm đều có tỷ lệ che phủ rừng cao, trong đó rừng tự nhiên đều chiếm trên 90%. Riêng Kiên Giang, diện tích rừng ngập mặn lớn, vốn được coi là loại rừng có tiềm năng tích trữ cacbon lớn nhất khu vực nhiệt đới, trở thành lợi thế làm tăng khả năng cạnh tranh của Kiên Giang trong quá trình lựa chọn địa điểm tối ưu để triển khai REDD+. Cấu trúc bộ chỉ số RESI bao gồm 04 chỉ tiêu lĩnh vực, 21 chỉ số, 72 tiêu chí và một bộ công cụ thu thập thông tin và đánh giá với 149 câu hỏi lớn. Mỗi câu hỏi sẽ có các lựa chọn trả lời tương ứng với thang điểm từ 0 – 100. Tất cả các câu hỏi đều sẽ được tính vào kết quả đầu ra của chỉ số RESI. Điểm số cuối cùng là điểm trung bình của tất cả các câu hỏi. Căn cứ vào kết quả cuối cùng, mức độ sẵn sàng cho thực hiện REDD+ sẽ được chia ra thành 3 nhóm: Đã sẵn sàng, Sẵn sàng một phần và Chưa sẵn sàng.