Hợp tác quản lý rừng ngập mặn ở Việt Nam và Châu Á

Để đáp ứng nhu cầu này, Việt Nam đã ưu tiên trồng và bảo vệ rừng ven biển, rừng phòng hộ trong những năm gần đây. Các khu rừng ven biển có giá trị thương mại và sinh kế cao ở châu Á, đặc biệt là nuôi trồng thủy hải sản và đánh bắt/thu lượm/cắm đăng. Quản lý rừng ngập mặn có nhiều thách thức khác biệt so với quản lý rừng trên núi hay trong đất liền do các đặc điểm riêng biệt về thủy triều, cấu trúc rừng, và nhu cầu sinh kế. Do nhiều mối quan tâm chồng chéo trong rừng ngập mặn, các thỏa thuận đồng quản lý là phù hợp nhất vì nó bao gồm cả chính quyền, tư nhân, và các bên liên quan trong cộng đồng để xây dựng và thực hiện các cam kết quản lý cùng có lợi. Báo cáo này xem xét các kinh nghiệm thí điểm về đồng quản lý rừng ngập mặn ở Việt Nam và chia sẻ một số kinh nghiệm từ các nước châu Á khác như Ấn Độ, Bangladesh, Philippines, Indonesia, và Thái Lan. Các phát hiện trong báo cáo nhấn mạnh các điểm sau: - Nhìn chung, đa số các thành viên cộng đồng ủng hộ việc bảo tồn rừng ngập mặn và hiểu được tầm quan trọng của rừng trong việc bảo vệ cơ sở hạ tầng và các đầm nuôi, hỗ trợ năng suất, giúp bảo đảm an ninh lương thực, cung cấp các cơ hội tạo thu nhập cho người dân cộng đồng, và giải quyết nhu cầu thích ứng và giảm nhẹ biến đổi khí hậu. - Gắn kết lợi ích hộ gia đình vào việc quản lý rừng ngập mặn là một thách thức rất lớn. Các hoạt động thí điểm đa số do nhà tài trợ thúc đẩy và dựa theo chương trình dự án nên thường thiếu một cơ chế tài chính duy trì lâu dài. Ngay cả khi có sự tham gia của khu vực tư nhân cam kết hỗ trợ giá, thì các khoản trợ cấp này cũng không thể cạnh tranh được với các lợi ích do việc sử dụng đất khác mang lại. - Các quyền lực chồng chéo và khó hiểu giữa các cơ quan chính quyền về quản lý vùng rừng ngập mặn có thể làm cho rừng trở thành khu vực mở cho mọi hoạt động. Trong nhiều trường hợp, không có một cơ quan nào chịu trách nhiệm đảm bảo rằng các quy định quản lý ven biển phải nhất quán trong các văn bản pháp luật khác nhau. - Đồng quản lý như là một quá trình cho phép truyền thông hai chiều có giá trị giữa chính quyền và cộng đồng, giúp hiểu các nhu cầu và khó khăn của từng bên tốt hơn. Đó là một bước quan trọng để xây dựng niềm tin và là một phương pháp mới trong bối cảnh Việt Nam. - Các thỏa thuận quản lý tư hữu giành cho một số thành viên cộng đồng hay một vài nhóm sử dụng đặc biệt có thể dẫn đến việc loại bỏ quyền sử dụng của các nhóm hay các cá nhân khác trong vùng rừng ven biển. - Trong khi các thỏa thuận đồng quản lý và các thí điểm thể chế có thể cung cấp các động lực quý giá cho các cộng đồng, các thỏa thuận đó cần phải được chính quyền chấp thuận chính thức hay bằng văn bản pháp lý. Quá trình này đang dần dần được cụ thể hóa. - Ở những nơi mà quyền thực hiện và quản lý thuộc chính quyền địa phương thì các thành viên cộng đồng thường không hứng thú hay quan tâm ủng hộ việc bảo tồn rừng ngập mặn. Hầu như các hợp đồng do chính quyền ký duyệt không có các điều khoản rõ ràng về chia sẻ lợi ích hay hệ thống xử lý các tranh chấp. - Tổng hợp lại, cơ chế và quy định về đồng quản lý rừng ngập mặn cần phải được thiết kế phù hợp với bối cảnh địa phương. Hầu như hiện nay trọng tâm của nó chỉ là trồng và bảo vệ rừng ngập mặn có nghĩa là chỉ chú trọng vào triển vọng phát triển cây. Trong khi triển vọng hệ sinh thái rừng ngập mặn cần được hướng theo các liên kết với các hệ thống sinh kế đa dạng cũng như làm cho hệ sinh thái trở nên thịnh vượng hơn. - Điều đó nhấn mạnh yêu cầu cần đánh giá nhu cầu của cộng đồng thông qua việc thiết kế các giải pháp quản lý và bảo vệ rừng ngập mặn bằng phương pháp quy hoạch không gian ven biển có sự tham gia và đồng quản lý điều chỉnh phù hợp. Chương 1: Các bài học từ hợp tác quản trị rừng ngập mặn Chính phủ Việt Nam (CPVN) quan tâm cải thiện nhiều việc quản lý rừng ven biển, đặc biệt là rừng ngập mặn. Tháng 8 năm 2016 CPVN phê duyệt Nghị định 119/2016/NĐ-CP về một số chính sách quản lý